De Eigen Wijs in Wormer kijkt vooruit: ‘We willen laten zien hoe sterk vernieuwend onderwijs kan zijn’
De Eigen Wijs in Wormer is geen gewone basisschool. Al sinds de oprichting in 2017 zoekt de school naar manieren waarop kinderen kunnen leren op een manier die past bij wie zij zijn. Niet alleen uit boeken, maar ook door te onderzoeken, te maken, samen te werken en zichtbaar te maken wat je hebt geleerd. Directeur-bestuurder Martine van Hoorn vertelt open over de kracht van dat concept, de spannende jaren na het inspectieoordeel en de toekomst waarin De Eigen Wijs uitgroeit tot een kindcentrum voor kinderen van 0 tot 12 jaar. Een toekomst die ook de aansluiting bij een groter schoolbestuur Blosse mogelijk maakt, een ontwikkeling waar Blosse-bestuurder Jeanette de Jong zich op verheugt.
Wat maakt De Eigen Wijs zo bijzonder?
“De Eigen Wijs is opgericht vanuit de gedachte dat onderwijs anders kan en soms ook anders moet,” vertelt Martine. “Een kind leert niet door stil te zitten, in een boek te kijken en opdrachten te maken. Kinderen komen op verschillende manieren tot leren en ontwikkeling. Wij willen een kind in zijn totaliteit zien groeien.”
Dat betekent niet dat ieder kind op De Eigen Wijs een volledig eigen leerlijn volgt. Ook hier gelden de kerndoelen en is er veel aandacht voor basisvaardigheden als taal en rekenen. “In de ochtend richten we ons heel stevig op die basis,” legt Martine uit. “Maar daarnaast bieden we leren thematisch, bewegend, handelend en betekenisvol aan. Kinderen worden uitgenodigd om vanuit hun eigen onderzoeksvragen meer te ontdekken over een onderwerp. Ze doen, maken, onderzoeken en creëren.”
Een belangrijk onderdeel is dat leren zichtbaar wordt. In de school zijn themawanden, producten en presentaties te zien. “Als een kind iets maakt of onderzoekt, ontstaat er bijna altijd een product. Daardoor zien kinderen letterlijk wat ze hebben geleerd. Ze zien hun kennis groeien. Dat geeft trots en blijdschap.” Thema’s worden bovendien afgesloten met ouders, zodat kinderen woorden leren geven aan wat zij ontdekt hebben.
Kun je een voorbeeld geven van dat handelend leren?
Martine noemt een project in groep 5/6 over luchtvaart. “De kinderen hebben samen de ontwikkeling van de luchtvaart in Nederland in kaart gebracht. Met beperkt materiaal bouwden ze een driedimensionale tijdlijn: van luchtballon tot straaljager. Bij elke fase schreven ze teksten. Zo kwamen taal, geschiedenis, techniek, creativiteit en samenwerking bij elkaar. Ze maakten iets met hun handen, waardoor hun hoofd volop aan het werk ging.”
Die brede ontwikkeling past bij de kernwaarden van de school: liefde, vertrouwen, verbinding en eigenaarschap. “Jouw unieke talent voegt iets toe aan de groep,” zegt Martine. “Kinderen leren bij ons ook omgaan met samenwerken, uitgestelde aandacht, tegenslag en de ‘leerkuil’. Want uiteindelijk gaat het erom dat kinderen hun plek kunnen vinden in de maatschappij, met al hun talenten en eigenheid.”
De school kreeg in 2023 het oordeel ‘Zeer Zwak’. Wat gebeurde er?
“Dat was een flinke schok,” zegt Martine eerlijk. Zij was nog maar net gestart toen het inspectietraject speelde. “Als je pioniert, doe je dat vanuit visie en ideeën. Dat is mooi en zorgt voor ontwikkeling in het onderwijs. Maar je moet ook kunnen laten zien wat je doet, waarom je het doet, wanneer je dat doet en welk effect het heeft.”
Het oordeel was vooral gebaseerd op onvoldoende zicht op ontwikkeling en opbrengsten die onder het verwachte niveau lagen. “Als je zegt dat je de behoefte van ieder kind wilt faciliteren, maar je kunt onvoldoende aantonen hoe kinderen zich ontwikkelen, dan is dat niet goed genoeg. Daar moesten we eerlijk naar kijken.”
De reactie van ouders was begrijpelijk gemengd. Sommigen maakten zich zorgen over het behoud van de identiteit van de school. Anderen vroegen zich af wat het oordeel betekende voor de kwaliteit. “We zijn vanaf het begin heel transparant geweest. Open en eerlijk. We hebben ouders meegenomen in wat we deden, waarom we dat deden en hoe we vooruitgingen. Vertrouwen herstel je niet met woorden alleen, maar door te laten zien dat er beweging is.”
Hoe is De Eigen Wijs naar ‘Voldoende’ gegaan?
“Niet door een kunstje te doen voor de inspectie,” benadrukt Martine. “Het uitgangspunt was steeds: wij geloven in vernieuwend onderwijs, in handelend leren, thematisch werken en brede talentontwikkeling. Juist daarom moeten we het zo goed inrichten dat iedereen ziet, voelt en merkt wat de waarde is. En dat de opbrengsten inzichtelijk zijn.”
Met het team werd een stevig professionaliseringstraject ingezet. Er kwam een plan van aanpak, de voortgang werd steeds gevolgd en de kwaliteiten in het team werden beter benut. Kwaliteitscoördinatoren kregen een duidelijke rol, een intern begeleider groeide door vanuit het team en er werd gewerkt aan meer structuur, samenhang en zicht op ontwikkeling. “De gedeelde visie was altijd de verbindende factor. De afgelopen jaren kwam daar iets bij: samen werken aan kwaliteit, met ieders talent.”
In februari 2026 werd De Eigen Wijs opnieuw onderzocht. In maart kon de school communiceren dat het oordeel ‘Voldoende’ was. “Op alle indicatoren zijn we goed door het onderzoek gekomen. Dat gaf opluchting, maar vooral trots. We hebben laten zien dat vernieuwend onderwijs én kwaliteit heel goed samen kunnen gaan.”
Volgens Martine heeft ook de onderwijsinspectie het traject constructief benaderd. “We hebben ervaren dat de inspectie zag wat we aan het doen waren en ons daarin aanmoedigde. Niet: laat zien wat wij willen zien zodat wij onze lijstjes kunnen afvinken. Maar: laat zien wat je doet en maak het stevig.”
Wat betekent de nieuwe huisvesting voor de toekomst?
De Eigen Wijs maakt nu gebruik van ruimte in het gebouw aan De Balk, waar ook De WormerWieken zit. De school groeit, maar de beschikbare ruimte groeit niet vanzelf mee. “Als je een nieuwe school vestigt, maak je vaak eerst gebruik van ruimte die er is. Maar op een gegeven moment groei je daaruit,” vertelt Martine.
Daarom is de afgelopen jaren intensief samengewerkt met de gemeente en andere schoolbesturen aan een integraal huisvestingsplan. “Dat was belangrijk, omdat het toekomstig bestaansrecht geeft. Onze huisvesting raakt niet alleen De Eigen Wijs, maar alle scholen in Wormer. We hebben gezocht naar het gezamenlijke belang: hoe zorgen we ervoor dat iedereen gezond kan groeien?”
In het plan is opgenomen dat er in de kern Wormer een nieuw schoolgebouw komt. De planning koerst op oplevering in 2031. Tot die tijd komt er uitbreiding bij de huidige locatie, waardoor De Eigen Wijs tijdelijk meer ruimte krijgt om te groeien. “Het is een lange adem, maar wel een belangrijke stap vooruit.”
De nieuwe locatie biedt straks ruimte voor onderwijs en opvang onder één dak. Daarmee kan De Eigen Wijs doorgroeien tot een echt kindcentrum voor kinderen van 0 tot 12 jaar. “Dat maakte ook de samenwerking met Blosse mogelijk. Er ontstaat een toekomstbeeld waarin onderwijs en opvang elkaar versterken en kinderen gedurende de dag vanuit één pedagogische lijn kunnen worden begeleid.”
Wat merken ouders en kinderen daarvan?
Voor ouders betekent het vooral meer samenhang en nabijheid. De Eigen Wijs is nu al een kleine school waar de lijnen kort zijn. Ouders worden betrokken op een manier die past bij hun mogelijkheden en talenten. Zo ontstond bijvoorbeeld een schooltuin op initiatief van een ouder. Inmiddels wordt er geoogst, gekookt en geleerd vanuit wat de tuin oplevert. “Betrokkenheid kun je niet afdwingen,” zegt Martine. “Maar je kunt wel ruimte geven aan ideeën. Dan ontstaat er iets moois.”
Ook voor inclusiever onderwijs ziet Martine kansen. “Als je het onderwijs zo inricht dat kinderen op meerdere manieren kunnen leren en zich kunnen ontwikkelen, ben je in de basis al inclusief. Dan wordt het bijzondere eigenlijk heel gewoon.”
Hoe kijk je naar de aansluiting bij Blosse?
Martine kijkt met vertrouwen vooruit. “De afgelopen jaren hebben we laten zien wie we zijn en waar we voor staan. We hebben onze identiteit behouden én onze kwaliteit versterkt. Met Blosse ontstaat de mogelijkheid om de volgende stap te zetten: van vernieuwende basisschool naar een stevig kindcentrum voor kinderen van 0 tot 12 jaar.”
Ook Jeanette de Jong, bestuurder bij Blosse, ziet de aansluiting met vertrouwen tegemoet. “De Eigen Wijs is een energieke en innovatieve school, met waarden die goed aansluiten bij die van Blosse. We geloven allebei in brede ontwikkeling. Het beeld dat vernieuwend onderwijs vooral ‘leuk’ is, doet geen recht aan wat hier gebeurt. De basis staat stevig, en daaromheen is ruimte voor kinderen om zich breed te ontwikkelen. Wij kunnen als Blosse leren van De Eigen Wijs: van het betrokken team, de duidelijke visie en de manier waarop hier met overtuiging wordt gewerkt aan onderwijs dat kinderen vooruithelpt. Die wederzijdse beweging maakt de samenwerking waardevol.”
Volgens Jeanette past de ontwikkeling bovendien bij de brede kindcentrumgedachte van Blosse. “Nu er zicht is op passende huisvesting, ontstaat ook echt de mogelijkheid om opvang en onderwijs onder één dak en vanuit één visie te organiseren, zoals we dat in de regio Heerhugowaard al jaren doen. Voor ouders in Wormer kan dat waardevol zijn: één vertrouwde plek waar hun kind van jongs af aan kan groeien. We vinden het mooi dat we vanuit Blosse onze maatschappelijke opdracht ook in het Wormerse kunnen inzetten, in aansluiting op wat er in de regio al gebeurt en met respect voor de goede samenwerking die er is. Waar we kunnen bijdragen aan een sterke ontwikkelomgeving voor kinderen, doen we dat graag.”
Voor Wormer betekent dat een vertrouwde plek waar kinderen kunnen groeien op een manier die past bij wie zij zijn: onderzoekend, makend, samenwerkend en met ruimte voor eigen talent. “We zijn trots op wat er nu staat,” besluit Martine. “En we kijken ernaar uit om, samen met Blosse en de betrokken partners in Wormer, verder te bouwen aan de toekomst van De Eigen Wijs.”
