In elk klaslokaal liggen ze: de schoolmethodes. Duur, dichtgetimmerd en voortgekomen uit een markt waarin een handjevol commerciële uitgeverijen het speelveld bepaalt. Zij beslissen welke inhoud we aanbieden, hoe vaak die verandert en tegen welke prijs. Leerkrachten voeren uit en worden zelden gevraagd om mee te denken. Dat is niet alleen opmerkelijk, het is problematisch. Want onderwijs vraagt om vakmanschap, niet om volgzaamheid.
Als directeur van een kindcentrum zie ik jaarlijks welke bedragen wij betalen aan methodes en licenties. Bedragen die bijna vanzelfsprekend zijn geworden. Tegelijkertijd zie ik mijn collega’s veel tijd besteden aan het analyseren van hiaten, omdat methodes niet volledig aansluiten op de SLO-doelen. Dat werk doen we er ‘even bij’. De methode blijkt geen fundament, maar een IKEA-pakket waarin een aantal schroeven ontbreekt.
De gevolgen zien we inmiddels terug. De achteruitgang in het rekenonderwijs is geen abstract landelijk probleem, maar zichtbaar in onze scholen. En toch blijven we vasthouden aan systemen die onvoldoende onderbouwen waarom bepaalde keuzes worden gemaakt.
We praten veel over professionele ruimte, maar leveren die in zodra een methode leidend wordt. Dat is een ongemakkelijke waarheid.
Laat ik duidelijk zijn: commerciële uitgevers zijn niet de kern van het probleem, maar het zijn wel bedrijven met een verdienmodel. Dat model stuurt op vernieuwing, binding en afhankelijkheid, niet per se op bewezen kwaliteit. De leerkracht wordt gebruiker van de methode, geen eigenaar. En dat staat wat mij betreft haaks op wat vakmanschap vraagt.
Juist daarom onderschrijf ik de insteek van NEON*, de nieuwe coöperatieve educatieve uitgeverij waar Blosse als pionier bij is aangesloten. Zij geven het heft terug in handen van onderwijsprofessionals. Transparant over keuzes, gebaseerd op inhoud en gericht op duurzame kwaliteit. Dit is geen romantisch idealisme, dit is professioneel vakmanschap.
Als we het rekenonderwijs, en het onderwijs als geheel, serieus willen verbeteren, moeten we durven loskomen van vanzelfsprekendheden.
Vakmanschap vraagt om regie. En die begint bij onszelf!
Anne-roos Mulder-Dijkstra
Directeur
De Brug
